Trong bóng đá hiện đại, thay người không còn đơn thuần là giải pháp tình thế khi cầu thủ xuống sức hay dính chấn thương. Đây đã trở thành một phần quan trọng của chiến thuật, nơi huấn luyện viên có thể xoay chuyển cục diện trận đấu chỉ bằng một quyết định đúng lúc. Tuy nhiên, để hiểu và đánh giá chính xác các tình huống thay người, người hâm mộ cần nắm rõ luật thay người theo chuẩn FIFA/IFAB mới nhất.
Vậy mỗi đội được thay tối đa bao nhiêu cầu thủ? Có được thay người trong hiệp phụ không? Và cầu thủ đã rời sân liệu có thể quay trở lại thi đấu? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu chi tiết, đầy đủ và cập nhật nhất về luật thay người trong bóng đá.
Luật thay người là gì?
Theo tỷ lệ kèo, luật thay người được quy định trong Điều luật số 3 – Cầu thủ của bộ Luật thi đấu bóng đá (Laws of the Game) do IFAB ban hành. Nội dung của luật này điều chỉnh việc đưa cầu thủ dự bị vào sân thay thế cầu thủ đang thi đấu, nhằm đảm bảo tính công bằng, nhịp độ trận đấu và an toàn cho cầu thủ.
Theo bản cập nhật áp dụng cho mùa giải 2025/2026, luật thay người tiếp tục duy trì những thay đổi quan trọng đã được áp dụng rộng rãi sau đại dịch, trong đó nổi bật nhất là việc cho phép thay tối đa 5 cầu thủ trong một trận đấu chính thức.
Số lượng cầu thủ được thay theo luật mới nhất
Trong 90 phút thi đấu chính thức
Mỗi đội bóng được phép thay tối đa 5 cầu thủ trong thời gian thi đấu chính thức (hai hiệp, mỗi hiệp 45 phút). Tuy nhiên, số lần thay người này không được thực hiện tùy tiện.
Cụ thể, 5 quyền thay người chỉ được sử dụng trong tối đa 3 lần dừng trận đấu. Điều này có nghĩa là:
- Một lần dừng có thể thay 1, 2 hoặc nhiều cầu thủ cùng lúc.
- Nếu thay rải rác quá nhiều lần, đội bóng có thể tự làm mất quyền thay người.
Quy định này nhằm hạn chế việc trận đấu bị gián đoạn liên tục, đồng thời buộc các huấn luyện viên phải tính toán chiến thuật cẩn trọng hơn.
Trong hiệp phụ
Nếu trận đấu phải bước vào hiệp phụ, mỗi đội sẽ được cộng thêm 1 quyền thay người, nâng tổng số cầu thủ có thể thay lên 6 người.
Đồng thời, đội bóng cũng được phép sử dụng 1 lần dừng thay người bổ sung trong hiệp phụ, không tính vào 3 lần dừng của thời gian chính thức.
Trong các trận giao hữu
Theo như những người quan tâm đến bxh bóng đá cho biết, các trận đấu không mang tính chính thức, số lượng cầu thủ được thay có thể vượt quá 6 người. Tuy nhiên, điều này phải được hai đội thống nhất trước trận đấu và được trọng tài chấp thuận.
Quy trình thay người hợp lệ
Không phải cứ có cầu thủ dự bị là có thể vào sân ngay. Luật thay người quy định rõ ràng về trình tự và thủ tục:
- Trọng tài chính phải cho phép thay người.
- Trọng tài biên hoặc trọng tài thứ tư giơ bảng điện tử thông báo.
- Cầu thủ bị thay phải rời sân trước khi cầu thủ dự bị được phép vào.
- Cầu thủ mới chỉ được vào sân từ đường biên giữa sân.
Nếu cầu thủ dự bị tự ý vào sân khi chưa có hiệu lệnh, đội bóng có thể bị phạt đá phạt gián tiếp, và cầu thủ vi phạm có nguy cơ nhận thẻ vàng.
Cầu thủ đã bị thay ra có được trở lại sân không?
Câu trả lời là không.
Theo luật FIFA/IFAB hiện hành, một khi cầu thủ đã bị thay ra, họ không được phép quay trở lại sân thi đấu trong cùng trận đấu, bất kể là trong thời gian chính thức hay hiệp phụ.
Quy định này giúp duy trì sự rõ ràng trong quản lý cầu thủ, tránh việc lợi dụng thay người để kéo dài thời gian hoặc gây rối loạn trận đấu.
Những tình huống thay người đáng nhớ trong lịch sử
Luật thay người đôi khi đặt huấn luyện viên vào những lựa chọn vô cùng khó khăn.
Tại World Cup 1994, đội tuyển Italia rơi vào tình thế bất lợi khi thủ môn Gianluca Pagliuca bị thẻ đỏ trong trận gặp Na Uy. Do không còn lựa chọn nào khác, HLV Arrigo Sacchi buộc phải thay Roberto Baggio – ngôi sao tấn công số một – để đưa thủ môn dự bị vào sân.
Gần hơn, tại trận chung kết EURO 2020, tuyển Anh thay Marcus Rashford và Jadon Sancho vào sân ở phút 120 với mục đích đá luân lưu. Cả hai đều sút hỏng, khiến đội nhà thất bại. Dù bị chỉ trích, đây vẫn là ví dụ điển hình cho thấy thay người là con dao hai lưỡi trong chiến thuật.
Những hiểu lầm phổ biến về luật thay người
Hiểu lầm 1: Có thể thay người bất cứ lúc nào. Sự thật: Thay người chỉ được thực hiện khi trọng tài cho phép.
Hiểu lầm 2: Mỗi lần dừng trận đấu chỉ được thay một cầu thủ. Sự thật: Một lần dừng có thể thay nhiều cầu thủ cùng lúc.
Hiểu lầm 3: Cầu thủ bị thay ra có thể quay lại sân nếu đội thiếu người. Sự thật: Luật cấm tuyệt đối việc cầu thủ đã rời sân quay lại thi đấu.
Luật thay người trong bóng đá là một trong những quy định có ảnh hưởng lớn nhất đến chiến thuật bóng đá hiện đại. Việc cho phép thay tối đa 5 cầu thủ đã giúp các đội bóng bảo vệ thể lực cầu thủ tốt hơn, đồng thời mở ra nhiều phương án điều chỉnh chiến thuật linh hoạt.
Tuy nhiên, quyền thay người chỉ thực sự phát huy giá trị khi được sử dụng đúng thời điểm và đúng mục đích. Hiểu rõ luật thay người không chỉ giúp người hâm mộ theo dõi trận đấu trọn vẹn hơn, mà còn nhìn ra được tư duy chiến thuật phía sau mỗi quyết định của huấn luyện viên.
